Ο Θύμιος Στουραΐτης έχει φανατικούς οπαδούς στο χώρο των λαϊκών μουσικών κι όχι μόνο. Παρά την αναμφίβολη αξία του και την ιστορία που έγραψε στο χώρο της λαϊκής μουσικής, σήμερα βρίσκεται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, παίζοντας σε μικρά μαγαζιά αφού -όπως λέει κι ίδιος- εκεί παίζεται το ρεμπέτικο. Ανταποκρίθηκε πρόθυμα στην πρόσκλησή μας κι έκανε τον κόπο ν' ανέβει απ' την Κερατέα μέχρι την Αθήνα για να μιλήσει μαζί μας. Σε δυόμισι ώρες συζήτηση δεν κατάφερα να του βγάλω ούτε μια βαριά κουβέντα απ' το στόμα του! Για όλους και για όλα είχε μόνο καλά λόγια να πει. Οι μόνοι ίσως που θα στενοχωρηθούν απ' τα λεγόμενά του είναι οι φίλοι του τετράχορδου...

Κύριε Στουραΐτη, πότε και πώς μπλέξατε με το μπουζούκι;
Ο πατέρας μου έπαιζε βιολί κι έτσι άκουγα πολλή μουσική. Αλλά μ' άρεσε πιο πολύ το μπουζούκι που άκουγα από μερικούς παλιούς που έπαιζαν εκεί στο χωριό μου, στην Κερατέα. Μου έκανε δώρο ο πατέρας μου μια κιθάρα, με την οποία έπαιξα μερικούς μήνες και μετά του ζήτησα και μου πήρε ένα μπουζούκι. Κι έτσι άρχισα.

Δεν υπήρχε, φαντάζομαι, κάποιος δάσκαλος που να δείχνει...
Όχι, μόνος έμαθα.

Τα τραγούδια τα ακούγατε από πλάκες;
Δεν υπήρχε στο σπίτι ούτε ραδιόφωνο. Γενικά το χωριό δεν είχε ραδιόφωνα. Είχε ένα ζαχαροπλαστείο, δυο καφενεία και καναδυό οι οποίοι το ανοίγανε δυνατά για ν' ακούμε. Και πήγαινα εκεί στο ζαχαροπλαστείο κι άκουγα.

Στο πάλκο πότε ανεβήκατε;
Ανέβηκα μικρός. Μ' έπαιρνε ο πατέρας μου μαζί, επειδή «καθάριζα» και σε συρτά, και σε καλαματιανά και σε τσάμικα. Παίζαμε και ζεϊμπέκικα, στο τέλος όταν τελειώνανε οι παρέες τα δημοτικά, παίζαμε και ζεϊμπέκικα. Θα 'μουνα δέκα-έντεκα χρονών όταν πρωτοανέβηκα στο πάλκο.

Υπήρχε μια παράδοση στα πανηγύρια στα Μεσόγεια να κατεβαίνουν και γνωστοί λαϊκοί μουσικοί, ο Μάρκος, ο Παπαϊωάννου...
Βέβαια! Ο Τατασόπουλος, ο Τζουανάκος, ο Λαύκας, ο Τσαουσάκης, η Πόλυ Πάνου, τους είχα δει αυτούς από μικρός. Όταν έπαιζα στα γλέντια κι έπεφτε πολύ ...τσαμικοδουλειά, έφευγα για λίγο και πήγαινα και τους άκουγα κανα τέταρτο.

Πότε πιστεύετε ότι γίνατε καθαρά επαγγελματίας μουσικός;
Είχα πάει σε μια σχολή στην Αεροπορία για μόνιμος, αλλά είκοσι χρονών έφυγα κι άρχισα τη δουλειά στα μαγαζιά...

Από την Αεροπορία στο πάλκο;
Στην Αεροπορία έπαιρνα ένα μηνιάτικο σταθερό. Αν δεν άξιζα στο μπουζούκι θα έμενα εκεί. Για να βεβαιωθώ λοιπόν πήγα στο μεγάλο δάσκαλο το Θόδωρο Δερβενιώτη, πήγα στη σχολή του και του είπα:
«Θέλω να με ακούσετε κι αν δεν κάνω να μείνω στη δουλειά μου. Αν κάνω να φύγω και ν' ασχοληθώ με το μπουζούκι».
«Παίξε» μου λέει ο Δερβενιώτης.
Έπαιξα και μου λέει:
«Πολύ καλά παίζεις. Παράτα την αεροπορία».
«Και να βγω έτσι στη δουλειά;» τον ρωτάω εγώ.
Μου λέει, το θυμάμαι σαν τώρα:
«Επειδή είσαι στην Αεροπορία θα σου δώσω ένα παράδειγμα: Δυο αεροπλάνα ξεκινάνε μαζί. Το ένα είναι καλό και το άλλο είναι μάπα. Στην αρχή και τα δυο πάνε μαζί. Σιγά-σιγά το καλό ξεχωρίζει» και μου 'δειχνε με τα χέρια του προς τα πάνω!»
«Και τα τραγούδια πώς θα τα μάθω;» ρώτησα.
«Θα πας στο μαγαζί και θα παίζεις όσα ξέρεις» μου είπε. «Τη πρώτη μέρα θα μάθεις 2-3 καινούργια. Την άλλη μέρα άλλα τόσα. Σε δυο μήνες θα τα 'χεις μάθει. Σε βλέπω εγώ».
Και ξεκίνησα να δουλεύω στα μαγαζιά. Χωρίς να επιδιώξω τίποτα. Μου 'ρθαν τα πράγματα βολικά. Τύχη...

Ποιο τραγούδι πρωτοπαίξατε σε δίσκο;
Είχα παίξει μερικά σε μικρές εταιρίες. Δεν τα θυμάμαι. Στις μεγάλες δισκογραφικές έπαιξα πρώτα στην Οντεόν ένα του Ζαγοραίου, αυτό που λέει «μήπως είσαι απ' τον Περαία, μήπως είσαι Καλαματιανός, μήπως είσαι απ' τη Μάνη;», ένα ζεϊμπέκικο ωραίο.

Έχω ακούσει από τους παλιούς που έπαιξαν στη δισκογραφία, ότι μπαίνανε το πρωί στο στούντιο, γράφανε κάμποσα τραγούδια, την άλλη μέρα πάλι άλλα τόσα, που στο τέλος δεν θυμόντουσαν ποια τραγούδια έπαιξαν. Ισχύει και για σας αυτό; Θυμόσαστε τα τραγούδια που παίξατε;
Πού να τα θυμάμαι! Μπορεί να γράφαμε τρία τραγούδια σε μια μέρα, αλλά τύχαινε να γράψουμε και δέκα. Ανάλογα με το συνθέτη. Άμα πέφταμε σε καναν «δύσκολο» που τα ήθελε όλα τέλεια, άμα ήταν πιο...

Πιο ...ψείρας;
Ναι μπράβο...

Ποιος ήταν ο πιο «δύσκολος» συνθέτης;
Ο συγχωρεμένος ο Λοΐζος τα «ψείριζε» πολύ τα τραγούδια, τα ήθελε ακριβώς όπως τα είχε φανταστεί. Ο Μπακάλης τα «ψείριζε» κι αυτός...

Έχω προσέξει ότι οι περισσότεροι από τους μπουζουξήδες που έπαιζαν στις ηχογραφήσεις, ενώ έπαιξαν εκατοντάδες τραγούδια άλλων συνθετών, δεν πέρασαν δικά τους τραγούδια. Εσείς βάλατε κάποια;
Έβαλα κάποια, πολύ λίγα. Με τη Δούκισσα τέσσερα κομμάτια, με τη Μαυράκη δύο, με τον Πάνο Μαρίνο δύο, με τον Κερμανίδη τέσσερα-πέντε...

Αληθεύει ότι οι εκτελεστές μπουζουξήδες πολλές φορές διαμόρφωναν το αποτέλεσμα, δηλαδή έβαζαν και δικές τους πινελιές στα τραγούδια που ηχογραφούσαν;
Βέβαια. Και διορθώσεις, και εισαγωγές, και ανταποκρίσεις... Υπήρχαν συνθέτες που έφερναν έτοιμα τα τραγούδια. Υπήρχαν άλλοι οι οποίοι «τό 'χαν» το κομμάτι εκείνη την ώρα το «έψαχναν» ακόμα, βάζαμε κι εμείς... Υπήρχε και περίπτωση να φέρει ο συνθέτης το κομμάτι συρτό και στο τέλος να το βάλουμε ζεϊμπέκικο (γέλια). Γινόταν κι αυτό! Αλλά υπήρχαν μερικοί που τα έφερναν ατόφια.

Ξεχωρίσατε κάποιους απ' τους νεώτερους συνθέτες της εποχής με τους οποίους συνεργαστήκατε;
Ο Λοΐζος, ο Κουγιουμτζής που του παίζω το «'21»... Δεν τους θυμάμαι και όλους...

Από τους παλιούς ποιούς γνωρίσατε από κοντά;
Έπαιξα με τον Παπαϊωάννου αρκετές σαιζόν και στην Καισαριανή στο «Χάραμα» δυο-τρεις σαιζόν και στη «Φαντασία» με Βοσκόπουλο και Μενιδιάτη άλλη σαιζόν. Και σε δίσκους έπαιξα με τον Παπαϊωάννου.

Θυμάστε σε ποιά τραγούδια;
Θυμάμαι μόνο το «Πέντε Έλληνες στον Άδη» που το τραγουδάει ο Παπαϊωάννου, άλλα δε θυμάμαι... Με το Μητσάκη έπαιξα επίσης σε δίσκους, με το Χιώτη έκανα πρόβες αλλά κάτι έτυχε και δε δουλέψαμε μαζί, με το Λαύκα έχω παίξει, με το Ζαμπέτα έχω παίξει στα μαγαζιά και στις φωνοληψίες. Μόνο με τον Τσιτσάνη δεν έτυχε να βρεθώ στη δουλειά. Γνωριστήκαμε, μιλήσαμε αλλά δεν έτυχε να δουλέψουμε μαζί.

Τις σχετικά λίγες φορές που σας έχω ακούσει να παίζετε «ζωντανά» σε μαγαζί, έχω παρατηρήσει ότι μεγάλο μέρος του ρεπερτορίου σας είναι τραγούδια που αντικειμενικά δεν προλάβατε να παίξετε στη δισκογραφία, δηλαδή παλιά ρεμπέτικα του Παπάζογλου, του Μπάτη και άλλων παλιών. Έχετε κάποια ιδιαίτερη προτίμηση σ' αυτά;
Τα τραγούδια των παλιών είναι αυτά που ταιριάζουν στο μπουζούκι. Και οι παλιοί τα 'χουν παίξει πολύ καλά. Ο Μάρκος, ο Παπαϊωάννου, ο Τσιτσάνης, τα παίξαν πολύ ωραία. Αλλά είναι και ωραία τα τραγούδια!