Συνεντεύξεις
Συνέντευξη με τον οργανοποιό Θανάση Μητρέντση
Συνέντευξη με τον οργανοποιό Θανάση Μητρέντση
Με το Θανάση Μητρέντση συναντηθήκαμε την τελευταία Παρασκευή του Σεπτέμβρη το απόγευμα, στο εργαστήριό του στην Κομνηνού 6, κάθετη στη Λαγκαδά στο ύψος του ΟΑΕΔ. Πρόκειται για άνθρωπο αξιόλογο, σοβαρό, πειθαρχημένο στις απαιτήσεις της δουλειάς του, με ευρύτητα νου και λιτούς τρόπους. Τα θέματα της δουλειάς του τα προσεγγίζει με τρόπο έντιμο και πειστικό. Οι απαντήσεις του, ακόμα και απομαγνητοφωνημένες, δε «χάνουν» από πουθενά. Θα το διαπιστώσετε παρακάτω. Ανάμεσα στα πολλά που ειπώθηκαν, κράτησα μια δήλωση που τον χαρακτηρίζει και τον περιγράφει καλύτερα από οποιαδήποτε διεξοδική συνέντευξη: «Χαίρομαι να μιλάω για τις λεπτομέρειες της δουλειάς μου, δεν πιστεύω πως υπάρχει λόγος να κρύψεις τα "μυστικά" της, αφού στις μέρες μας δεν είναι τα εργαλεία που κάνουν το μάστορα - είναι η αγάπη του για τη δουλειά του».
Από την κουβέντα κατάλαβα πως ξέρεις πολλές σλαβικές γλώσσες. Ρωσικά, Πολωνικά, Βουλγάρικα... Πώς έτσι;Εγώ εκεί γεννήθηκα. Είμαι τέκνο πολιτικών προσφύγων. Συνέπεια του εμφυλίου. Το 1949 που έληξε, βρεθήκαμε στην Πολωνία όπου γεννήθηκα εγώ το '55 και αργότερα τα παιδιά μου κι αυτά στην Πολωνία. Η καταγωγή του πατέρα μου είναι μέσα απ' τα Γιαννιτσά και της μητέρας μου απ' το Πλατανόρεμμα Κοζάνης. Όταν γύρισα από την Πολωνία τέλη του '81, πήγα στη Βέροια και δούλεψα πάνω στην τέχνη που σπούδασα "Εφαρμοστής υψηλών πιέσεων - Ηλεκτροσυγκολλητής μετάλλων ".
Και η μουσική, η οργανοποιία;
Αργότερα, με προτροπή του αδελφού μου του Χρήστου (σ.σ. ο Χρήστος Μητρέντσης από τους «Αγαμους Θύτες») έπιασα να κάνω όργανα. Ποτέ δεν είχε φύγει απ' το νου μου! Είχα πάντα το μεράκι. Στην Πολωνία είχαμε πολυμελές συγκρότημα «Τα άνθη της Ακρόπολης» με Έλληνες κυρίως και λίγους Πολωνούς. Στο συγκρότημά μας ήταν και ο Γιάννης Σινάνης, ο μπουζουξής που συνεργάζεται με το Μητροπάνο. Πάρε και μια φωτογραφία από τότε. Εγώ είμαι αυτός με τα πράσα-μαλλιά.
Δάσκαλο είχες σ' αυτή τη δουλειά;
Όχι. Είμαι τελείως αυτοδίδακτος. Δεν είχα ποτέ δάσκαλο. Με πίεσε ο αδελφός μου ο Χρήστος να πιάσω την τέχνη. Ήξερα πώς δουλεύουν τα μηχανήματα αλλά δεν ήξερα πώς δουλεύονται τα ξύλα. Έκατσα κοντά σε ξυλουργούς και έμαθα το ξύλο και τα μυστικά τους. Τα υπόλοιπα ήρθαν σιγά-σιγά.
Τι όργανα φτιάχνεις τελικά; Περισσότερο μπουζούκια ή κιθάρες; Βλέπω έχεις κρεμασμένες τόσες κιθάρες ενώ τα μπουζούκια είναι λιγότερα...Είναι γιατί δεν σου έχω δείξει όλο το εργαστήριο ακόμα. Μπορείς να δεις και στο site μου www.bouzoukimaker.gr πολλά όργανα ολόκληρα και σε λεπτομέρειες. (σ.σ. Και με πήγε στα ...ενδότερα όπου ανακάλυψα έναν νέο κόσμο μηχανημάτων και ολόκληρες οικογένειες μπουζουκιών, τζουράδων, μπαγλαμάδων. Όλα ετοιμοπαράδοτα, το καθένα με το χαρακτήρα του).
Βλέπω πολλά έτοιμα όργανα. Ετσι δουλεύεις; Με ετοιμοπαράδοτα;
Εγώ προτιμώ έτσι. Κοίτα, όταν έχω παραγγελία την εκτελώ, αλλά όταν έχω ελεύθερο χρόνο δεν κάθομαι. Φτιάχνω όργανα και τα κρατάω. Συμβουλεύω μάλιστα τους μουσικούς να μην παίρνουν όργανα με παραγγελία. Γιατί όταν τελειώσει η παραγγελία, ένα και μοναδικό στοιχείο να υπάρχει πάνω στο όργανο που να μην τους αρέσει, τους χαλάει η διάθεση. Ενώ όταν έρθει και βρει το όργανο έτοιμο, θα το πιάσει, θα το δοκιμάσει και αν του αρέσει θα το πάρει και μένουν όλοι ευχαριστημένοι.
Η πελατεία σου είναι κυρίως ερασιτέχνες ή επαγγελματίες;
Η ποιότητα της δουλειάς μου, ανεξάρτητα από τον πελάτη είναι επαγγελματική. Αυτό δεν το αλλάζω εξαιτίας του πελάτη. Πάντως έχω κυρίως επαγγελματίες μουσικούς για πελάτες. Όμως να διευκρινίσω κάτι: Καλύτεροι καλοπληρωτές είναι οι «ερασιτέχνες», κάτι που το βρίσκω παράλογο αφού ο ερασιτέχνης μαζεύει τα χρήματα για να αγοράσει όργανο σπυρί-σπυρί, ενώ ο επαγγελματίας βγάζει μεροκάματο με το όργανο. Εκτός αυτού, στις απαιτήσεις για το όργανο οι επαγγελματίες είναι παράλογοι! Κάποιοι μάλιστα δεν ξέρουν τι θέλουν απ' το όργανο. Παρασύρονται από το χώρο δουλειάς τους, στα λεγόμενα «μπουζουξίδικα», απ' τα φώτα... δεν ξέρω, και έρχονται και παραγγέλνουν όργανα τόσο πολύ διακοσμημένα, σε σημείο που προκαλούν απέχθεια.
Οι δουλειές πώς πάνε Θανάση;
Πολύ άσχημα αυτόν τον καιρό. Όλοι έχουμε πρόβλημα. Ακολουθάμε τη κρίση. Αυτή την εποχή μόνο οι κλέφτες πάνε καλά.
Βλέπω σημαντικό εξοπλισμό στο εργαστήριό σου...
Πιστεύω ότι, όπως όλοι οι συνειδητοί επαγγελματίες, πρέπει να επιδιώκεις να βελτιώσεις τη δουλειά σου. Και εδώ είναι το θέμα. Στην οργανοποιία -κάποια στιγμή για να κάνεις το άλμα, να ανέβεις ένα σκαλοπάτι- βρίσκεσαι μπροστά σε πρακτικά προβλήματα. Δηλαδή σε έξοδα. Πρέπει να πάρεις την απόφαση να επενδύσεις. Αυτό ισχύει για όλες τις δουλειές, αλλά ειδικά στην οργανοποιία όπου δεν υπάρχουν εξειδικευμένα εργαλεία. Εγώ έκανα κάποιες σημαντικές επενδύσεις σε εξοπλισμό και μηχανήματα που ευχαρίστως να φωτογραφήσεις και να κάνουμε και μια επίδειξη λειτουργίας.

α καλούπια για το χάραγμα της ταστιέρας
Αυτό είναι ένα μηχάνημα -ιδιοκατασκευή μου- για το χάραγμα της ταστιέρας που τη θεωρώ πολύ σημαντική. Κάποτε χρησιμοποιούσαμε αυτά τα καλούπια, αυτές τις καρούτες με τις εγκοπές. Τοποθετούσαμε τον έβενο στο αυλάκι, δηλαδή στη καρούτα και με τη σέγα κόβαμε με προσοχή τις εγκοπές. Αυτό το σύστημα έχει πολλά και σημαντικά μειονεκτήματα. Οσο προσεκτικός και να είσαι, το χάραγμα δε θα είναι ακριβές. Λοιπόν, αυτό το μηχάνημα για το χάραγμα της ταστιέρας ήταν πάντα το όνειρό μου. Το έκανα σε κάποιον τεχνίτη αλλά ήταν πολύ εγωιστής και ήθελε να το κάνει όπως ήθελε αυτός και όχι πάνω στη δική μου ιδέα, όπως βόλευε τη δική μου δουλειά. Πλήρωσα πολλά λεφτά για να το κατασκευάσω, πλήρωσα ακόμη περισσότερα για να το επισκευάσω και να το φέρω στα μέτρα μου, αλλά στο τέλος το κατάργησα και επιτέλους κατασκεύασα αυτό εδώ όπως το ήθελα, όπως έπρεπε.