Γιατί άραγε επιβιώνει, μέχρι τις μέρες μας, μόνο το ρεμπέτικο τραγούδι και όχι το λεγόμενο «ελαφρό», που είναι και συνομήλικό του; Από τα δύο σύγχρονα είδη τραγουδιού του μεσοπόλεμου, το ένα επιβιώνει μέχρι σήμερα κάνοντας μέχρι τώρα πάνω από τέσσερις αναβιώσεις, σε ειδικά μαγαζιά, τα λεγόμενα ρεμπετάδικα, μαζί με τα ταβερνάκια και τις σχετικές συναυλίες σε όλη την Ελλάδα. Το άλλο είδος όμως, παρ' όλες τις φιλότιμες προσπάθειες σύγχρονων καλλιτεχνών, Ζορμπαλά, Αρλέτα, Κηλαηδόνη, Δ. Σαββόπουλου κ.λπ., δεν καταφέρνει να βρει θέση στις σύγχρονες αξίες και στη μουσική ζωή του τόπου… κι αυτό ψάχνουμε να το εξηγήσουμε. Ξέρουμε ότι τα δύο είδη συνυπήρχαν την εποχή του μεσοπολέμου και μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, ταυτόχρονα με το δημοτικό, στη ρημαγμένη επαρχία. Το επιθεωρησιακό που τραγουδιότανε στις θεατρικές παραστάσεις, τα μικρασιάτικα από τους πρόσφυγες, και από την άλλη, οι άκαρπες προσπάθειες των Καλομοίρη, Βάρβογλη κ.λπ. για τη δημιουργία ελληνικής εθνικής κλασσικής μουσικής. Σκεφτήκαμε λοιπόν να συγκρίνουμε τα δύο είδη, για να βρούμε τις απαντήσεις. Διαλέξαμε, για το σκοπό αυτό, ένα κοινό θέμα τραγουδιών, τους ψαράδες, τις βάρκες και τους έρωτες, και θα κάνουμε την αντιπαράθεση των κειμένων τους και μερικών αποσπασμάτων, παρακάμπτοντας τις διαφορές στη μουσική τους.

Τα ντουζένια και τα καραντουζένια της ελληνικής δισκογραφίας 78 στροφών

Για τα κουρδίσματα του μπουζουκιού έχουμε διάφορες πηγές και μαρτυρίες από μουσικούς του ρεμπέτικου, όπως Στέλιος Κερομύτης, Μιχάλης Γενίτσαρης, Αθανάσιος Αθανασίου, Μάρκος Βαμβακάρης, κ.ά. Μια αναφορά στα ντουζένια του μπουζουκιού και του μπαγλαμά, όπως αυτά εμφανίστηκαν ελάχιστες φορές στη δισκογραφία 78 στροφών, είναι ωφέλιμη και για το λόγο αυτό θεωρούμε ότι η παρουσίασή τους κρίνεται απαραίτητη. Με αυτά τα κουρδίσματα γαλουχήθηκαν οι πρώτες γενιές μπουζουξήδων και μουσικών, των οποίων τα ονόματα γνωρίζουμε από μαρτυρίες νεότερων. Oι πιο γνωστοί από αυτούς τους μπουζουξήδες ήταν οι: Μιμίκος Μπογιατζής, Νίκος και Γιώργος Σκριβάνος, Θανάσης Μανέτας, Απόστολος Ζυμαρίτης, Ρεγγίνας, Χαρίλαος Κερομύτης, Γιάννης Μιχαλαρέας (Γυαλιάς.